چټل هویک

په اناطولیا په جنوب کې د کاڼي ( نیولیتک) زمانې دغه کلی د میلاد نه ۷۰۰۰ کاله پخوا اباد و. چټلهویک د قونیه جنوب ختیځ کې د دشتو یوه غونډۍ ده چې په لویدیځ او ختیځ کې يې د بازنطیني دوری اباد دوه وړې غونډې هم شته. په ۱۹۵۸م کې یو برطانوي لرغون پوهه جیمز […]

د مولانا جایزه او د هند مسلمانان

سږ کال (۲۰۲۱م) د هندوستان د جمهوریت په ورځ، د جنورۍ په ۲۶ د پدما ویبهوشن اخستونکو کې د مولانا وحیدالدّین خان نوم د ناظرینو لپاره په زړه پورې و. د پدما ویبهوشن جایزه په هندوستان کې د ملکی کسانو لپاره دویم لوړ مقام لري چی ړومبی لوړ مقام د بهارت راتنا دی. په پښتنو […]

د ډمو ژوند

دا تصویرونه په ۱۸۷۹م کې عکاس جان برک په کابل کې په خپله کیمره واخیستل. په دې کې د نڅاګرو یوه ډله ښکاري چې انګریز ورته ” ناچ ګرلز” ویل. یوه جینۍ په خصوصي توګه د ده د پام وړده چې ورته ” ډمپس” یاني د “غمژن” نوم ورکوي. د دوی څيرې د غم او […]

په لنډۍ کې کیسه

ما له د سترگو محصول راکړه پرون کور نه وې ما به لار درته کاتنه ولې د سترگو محصول درکړم چې څوک مئين وي هغه سل لارې ساتينه پقيره ته په وخت رانغلې د نيمې شپې خېرات به څوک درکړي مئينه پقير ته وخت او بې وخت نشته څوک چې سخي وي هغه تل خېر […]

شینګرډار

له مینګوره ۱۴ کلومیټر جنوب کې د سوات سیند په ښی لاس یو وړوکی کلی غالیګی د مینګوره او بریکوټ ترمنځ واقع دی. د غالیګي د یو غر په لمنه کې د شینګرډار(شنکردره) په هند کې تر ټولو لویه سټوپا وه. په بودایی روایات کې د سوات باچا ” اتراسېنا” په یو سپین هاتي سپور […]

کچکول

اصل کچکول په طبعي شکل کی د سمندر اوبو کې موندل کيږي. دا د بحرالکاهل د ګرمو سیمو په ساحلونو هغه ناریل ( کوپرې) ونه وي چې لوی او په دوه برخو ویشلی وي. دغه میوه د سمندر په مالګینو اوبو کې له سولیدو وروسته غوړ تور بڼه کې به خلکو راټول کړو. په فرانسوي […]

د یو طالب داستان

د جان محمد بټ د انګریزۍ ژبې کتاب دویم سرخط، “د یو پښتون انګریز ژوند او وختونه” دی. په ۱۹۷۰ م کې د لویدیځ د “هیپي” کلچراستاځی جان بټ خپل داستان له هغه وخت پېل کوي چې دی د نورو تنکي ځوانانو سره د “کریټ” (یونان) په غارونو کې خوشاله وي. بیا د ځان په […]

زري سرفراز

زما یادېږي چې مور به مې په اخبار کې د زري سرفراز تصویر ولیدو نو ویل به يې ، دا زمونږ کور ته راغلی وه. بیا به يې د هغه وخت کیسې شروع کړې چې څنګه هغې به بورقه (چادري) په سرښځې جلسو ته بوتلې. د مردان د سرفراز خان مشره لور زري په جولای […]

عثماني اداره

په ۱۲۹۹م کې د مرکزي ایشیا ترک کډوال قبایلو په اوسني اناطولیا کې ځان ځای او په ۱۰۰ کالو کې ۳ براعظمونو کې خپل واک ټینګ کړو. د ترک ژبې “دولت علیه اسلامیه” د انتظام لپاره دغو قبایلو یو داسې حکومتي سیسټم جوړ کړو چې وروسته اروپایانو هم ترې ګټه واخیسته. د عثماني حکومت شورا […]

کتاب پلورنځی

تیر کال د دسمبر په یخ ماسپښن، جلال اباد کې مومند خپرندویې ټولنې او کتاب پلورنځي ته ولاړم. خپل د خوښې کتابونه مې اخیستل او له مسول سره خبرې هم کولې. ځینو نورو کتاب پلورنځیو ته هم ولاړم او په لیدو مې زړه باغ باغ شو. دې وطن کې که نا امني او نور مشکلات […]