په ۱۸۳۶م کې د برطانوي پوځ یو فراري، “چارلس میسن” په افغانستان کې د لرغونو نوادراتو په لټون غوربند ته هم ورغلو. هلته په یوې غونډۍ يې کنډوالې ولیدې چې خلکو ورته فندکستان نوم اخیستو. د کابل نه پنځوس کلومیټر شمال لویدیځ، پروان صوبه کې د غوربند درې یوه مخروطي غونډۍ ته لږ خلک پام […]

د مچ په جیل کې اڅکزی دویم بارک کې یند و چې هلته یو کس امیر جان کاکړ هم قید و. د اڅکزي ګومان و چې دغه سړی به هم په دې عقیده د شپې پنج سوره وایی. “یو وخت زه بې پامه د ده ترشا تېرسوم، څه کار مې و. چې وه مې کاته، […]

زمونږ د زمکې کره ۷۱ في صد اوبه دي چې زیات يې سمندرونه جوړوي. په انګریزي کې یو وړوکی سمندر( سي) وي او هغه چې د یو براعظم نه راتاو وي، بحر (اوشن) نومېږي. په هندي کې سیند ته “ندي” او سمندر ته “ساګر” وایی. په پښتو کې سیند (دریاب) او سمندر ( بحر) لپاره […]

مولانا عبید الله سندهي او د ده مل مولوي لغاري، په اګست ۱۹۱۵م کې د هندوستان څخه خپل سفر پېل کړو. د کوټې او بیا د کندهار نه کابل ته روان شول نو د ترکي او جرمني د استاځو یوه ډله چې د هندوستان راجا مهندر پرتاب او مولوی برکت الله هم ورسره وو، ایران […]

په عربي کې القاره، فارسي کې براعظم، انګریزي کې کانټینټ او د پښتو لویه وچه د زمکې هغه برخې ته وایی چې چاپېره ترې سمندر وي. زمونږ نړي په داسې اوو (۷) برخو ( زمکو) ویشلی ده چې ملینونو کاله پخوا خپلو کې تړلي وو. تر ټولو لوی ایشیا یا آسیا نومېږي چې د زمکې […]

په اردو (هندي) کې ملټهي، فارسي کې “شیرین بویه” او په انګریزي کې “لیکرش” هغه خوږ لرګی وي چې په حکیمي داروګانو کې کارېږي. په پښتو کې د دې نور نومونه، غو‌ژکۍ، خوږکی او خوږولی دي. شا و خوا ۵۰۰۰ کاله پخوا انسان د وحشي بوټو په لټون کې د یو بوټي جرړه پیدا کړه […]

د خیبر په سیمه کې ځینو سپین ږیرو ته اوس هم د” پیرنګي ماما” او د “اپریدو پېرنګي” کیسې یادې دي. د شلمې پېړۍ په پېل کې د صوبه سرحد (خیبر پښتونخوا) کمشنر “سر جورج روس کیپل” کمیس پرتوګ په غاړه، پټکی په سر، روانه پښتو کې ولس سره خبرې کولې. کله کله یو متل […]

تر ۱۹۶۰م هم د پیښور پولیسو د خاکي رنګ ټوپۍ ( خولۍ) په سروله چې خلکو به ورته ټوپ او ځینو “چلمچي” ويل. په لیدو کې به دا ټوپۍ درنه ښکاریده خو په اصل کې ډېره سپکه وه. د چلمچي په بڼه جوړدغه خولۍ د “سوله- سولا- شولا” نومې بوټي د سپین مغز (پیت) نه […]

په کندهار کې موندل شوی ډبر لیک، د میلاد څخه دوه پېړۍ وړاندې، د یو کور په دېوال کې خښ و. په کندهار کې د میلاد نه درې پېړۍ وړاندې یوناني او ارامیک ‌سرکاري ژبې وې او هلته نه موندل شوی د اشوکا په ډبر لیک هم دغه دواړه ‌ژبې کنده وې. خو په یوناني […]

په ۲۰۱۴م کې د نړۍ تر ټولو کم عمر نوبل انعام ګټونکی او لومړۍ پوښتنه، اوولس کلنه ملاله یوسفزۍ وه. په دې کې د هندوستان د ماشومانو د حقوقو مبارز “کیلاش ستیارتهي” ورسره شریک و. الفرډ نوبل په ۲۱ اکتوبر ۱۸۳۳م کې د سویډن په سټاک هوم ښار کې وزیږیدو. پلار يې انجینیر او د […]