دړۍ یا سیندور

د ماشومتوب په یادونو کې مې کلیوال ودونو هر دود ته پام و. کله چې ناوې ته به يې اوربل جوړ کړو نو یوې ښځې به ورته په ویښتو( لاره) سور رنګ پوډر ووهلو. وروسته مې د دې نوم “دړۍ” او بیا هندي فلمونو کې د “سیندور” په نوم وپیژندلو. د ویښتو تر منځ لارې […]

شغۍ

د پښتونخوا په غرونو کې د سپرلي، یوه وحشي ترکاري د غشو په شان زمکه کې ښکاره شي. د بنګښو، وزیرو، ځاځیو او خټکو په سیمو کې د دې خپل نومونه دي. شغۍ، شوغۍ، شیبۍ، شېجۍ، شوبۍ، تیندوړی، که چوه، کاچوه، ری چوه، لختۍ، بندوکۍ او غړاونګه يې څو بیلګې دي. د انګریزي “ایسپیراګس” د […]

پومپی

د پومپی کنډوالو ته هره ورځ د نړۍ ۲۰ زره سیلانیان ورځي او د دې د بربادۍ نښې په خپلو سترګو ویني. پومپی (پومپاي) د میډیټرنیا د سمندر یوې څانګې پرغاړه اباد اوس د اطالیې د کمپانیه سیمې یوه برخه ده. دا د نیپلز په جنوب ختیځ کې د “ویسویاس” نومې غر په لمنه کې […]

سرګذشت کابل

دا د نامتو عالم عبید الله سندهي د سفر حال دی چې د ده مله مولانا عبد الله لغاري په وروستي عمر کې ولیکلو. بوټا سنګ د سیالکوټ سیک، په ۱۸۸۷م کې د شپاړسو کالو په عمر کې مسلمان، د شیخ الهند مولانا محمود الحسن شاګرد او د لوړو دیني زدګړو څخه وروسته مولانا عبید […]

پټهان رجمنټ

په هندوستان کې د پښتنوغونډ ( پټهان رجمنټ) د هغه پوځي ډلې نوم و چې د نولسمې پېړۍ په پای کې برطانويانو له خوا جوړ شو. د اتلسمې پېړۍ تر پای د هند روهیلکهنډ نوابي ختمه او شاو خوا ۲۰ زره پښتانه جنګیالي، نورو سیمو ته ووتل. کله چې برطانوي ایسټ انډیا کمپنۍ په بنګال […]

حسین خان

په شلمې پېړۍ کې د افغانستان تعلیمي نصاب جوړونکی، د ډرامې (تهیټر) او د ۷۵ کتابونو لیکوال، محمد حسین خان له خلکو هېر دی. حسین خان په خټه ارمړ، په ۱۸۸۳م کې جالندهر کې وزیږېدو. د ده نیکونه د بایزید روښان د ټبر په شان، پخوا راهیسې هلته میشت وو. ده د علیګره پوهنتون څخه […]

د جالندھر پښتانه

د جالندهر ارمړ پښتنو د هند په تاریخ کې مهم رول لوبولی دی چې مخ کښ يې په شپاړسمې پېړۍ کې پیرروښان و. د پنجاب تر ټولو لرغونی ښارجالندهرد دوو سیندونو راوي او ستلج تر منځ واقع دی چې پخوا به يې ورته “دوآبه” ویل. د دغو اوبو له کبله دا ټوله سیمه ښیرازه او […]

قاموس- ډکشنري- لغات نامه

په عربي کې د “الفاظ غونډ” او سمندر دواړو ته قاموس وایی. “ډکشنري” د لاطیني ” ډیکټیونم” او ډایسیري” نه راوتلی دی چې وېنا یا خبرو ته وایی. د دې ریښه هم د هندي اروپای ټکي “ډایک” سره نښتې ده چې اوس د هندي “دیکهه” (کتل یا په ګوته کول)بڼه لري. د نړي تر ټولو […]

سکه او ارزښت

د شلمې پېړۍ تر پای ځینو ملکونو کې سکه ختمه شوه. ویتنام،سومالیه،میانمار(برما) وینزویلا او ال سیلوډور د ګرانۍ او جنګونو له کبله د سکو په ځای کاغذي نوټ چاپوي. په نورو ملکو لکه کینډا او ناروی کې د سکو ځای کارډ اخیستی دی او دوی تر ټولو ټیټه سکه اوس نه جوړوي. سږ کال ( […]

زما ژوند او ژوندون(۲۲)

په دسمبر ۱۹۳۱م کې د ګورنر جنرل استاځی “بروس” نومې انګریز په جیل کې اڅکزي خپلې کوټې ته وروغوښتل. “ملا مطلب” سره يې بیل ولیدل او دوی يې د مچ څخه بیرته د کوټې جیل ته واستول. عبد الصمد په هغو یخو ورځو کې د کوټې جیل زندانیانو د جامو حال وایی. “د تورې شړۍ […]