د مسلمانانو سپیڅلی جومات، کعبه په یو تورغلاف پټ وي چې په عربي کې ورته کسوه (کیسوه) وایی. خانه کعبه د میلاد څخه شا و خوا دوه پېړۍ وړاندې، پیغمبر حضرت ابراهیم علیه السلام جوړه کړه. معلومه نه ده چې څه وخت ورباندې د وړۍ یا څرمنې د پوښ غوړلو دود پېل شو. په پینځمې […]
ځینې ورته “مصنوعي ځیرکتیا” وایی. د ای- آیی یا آرټیفیشل انټیلیجنس اوس یو عادي نوم دی. د کمپیوټر ایجاد سره د انسان لپاره د تخلیق او د نویو هنرونو دراوزې پرانستې دي. پخواني مسلکونه په ختمیدو او نویو ته لاره پیدا شوی ده. یو ماشوم د چېټ جي بي نه پوښتنه کوي او هغه ورته […]
په ۱۸۳۶م کې د برطانوي پوځ یو فراري، “چارلس میسن” په افغانستان کې د لرغونو نوادراتو په لټون غوربند ته هم ورغلو. هلته په یوې غونډۍ يې کنډوالې ولیدې چې خلکو ورته فندکستان نوم اخیستو. د کابل نه پنځوس کلومیټر شمال لویدیځ، پروان صوبه کې د غوربند درې یوه مخروطي غونډۍ ته لږ خلک پام […]
د مچ په جیل کې اڅکزی دویم بارک کې یند و چې هلته یو کس امیر جان کاکړ هم قید و. د اڅکزي ګومان و چې دغه سړی به هم په دې عقیده د شپې پنج سوره وایی. “یو وخت زه بې پامه د ده ترشا تېرسوم، څه کار مې و. چې وه مې کاته، […]
زمونږ د زمکې کره ۷۱ في صد اوبه دي چې زیات يې سمندرونه جوړوي. په انګریزي کې یو وړوکی سمندر( سي) وي او هغه چې د یو براعظم نه راتاو وي، بحر (اوشن) نومېږي. په هندي کې سیند ته “ندي” او سمندر ته “ساګر” وایی. په پښتو کې سیند (دریاب) او سمندر ( بحر) لپاره […]
مولانا عبید الله سندهي او د ده مل مولوي لغاري، په اګست ۱۹۱۵م کې د هندوستان څخه خپل سفر پېل کړو. د کوټې او بیا د کندهار نه کابل ته روان شول نو د ترکي او جرمني د استاځو یوه ډله چې د هندوستان راجا مهندر پرتاب او مولوی برکت الله هم ورسره وو، ایران […]
په عربي کې القاره، فارسي کې براعظم، انګریزي کې کانټینټ او د پښتو لویه وچه د زمکې هغه برخې ته وایی چې چاپېره ترې سمندر وي. زمونږ نړي په داسې اوو (۷) برخو ( زمکو) ویشلی ده چې ملینونو کاله پخوا خپلو کې تړلي وو. تر ټولو لوی ایشیا یا آسیا نومېږي چې د زمکې […]
په اردو (هندي) کې ملټهي، فارسي کې “شیرین بویه” او په انګریزي کې “لیکرش” هغه خوږ لرګی وي چې په حکیمي داروګانو کې کارېږي. په پښتو کې د دې نور نومونه، غوژکۍ، خوږکی او خوږولی دي. شا و خوا ۵۰۰۰ کاله پخوا انسان د وحشي بوټو په لټون کې د یو بوټي جرړه پیدا کړه […]
د خیبر په سیمه کې ځینو سپین ږیرو ته اوس هم د” پیرنګي ماما” او د “اپریدو پېرنګي” کیسې یادې دي. د شلمې پېړۍ په پېل کې د صوبه سرحد (خیبر پښتونخوا) کمشنر “سر جورج روس کیپل” کمیس پرتوګ په غاړه، پټکی په سر، روانه پښتو کې ولس سره خبرې کولې. کله کله یو متل […]
تر ۱۹۶۰م هم د پیښور پولیسو د خاکي رنګ ټوپۍ ( خولۍ) په سروله چې خلکو به ورته ټوپ او ځینو “چلمچي” ويل. په لیدو کې به دا ټوپۍ درنه ښکاریده خو په اصل کې ډېره سپکه وه. د چلمچي په بڼه جوړدغه خولۍ د “سوله- سولا- شولا” نومې بوټي د سپین مغز (پیت) نه […]