په ۲۰۲۶م کې د سوات رنګین دیوالي انځورونه ( فریسکو) د لرغون پوهانو لپاره حیرانونکی وو. د سوات د ناجی ګرام درې په لمنه کې د ابا صیب چینه د یو زیارت لپاره مشهوره ده چې ځایی خلک ورته په پښو ورځي او د هغه ځای اوبه د تبرک لپاره څښي. دا انځورونه (فریسکو) هم […]
په ۱۸۳۶م کې د برطانوي پوځ یو فراري، “چارلس میسن” په افغانستان کې د لرغونو نوادراتو په لټون غوربند ته هم ورغلو. هلته په یوې غونډۍ يې کنډوالې ولیدې چې خلکو ورته فندکستان نوم اخیستو. د کابل نه پنځوس کلومیټر شمال لویدیځ، پروان صوبه کې د غوربند درې یوه مخروطي غونډۍ ته لږ خلک پام […]
د ۲۰۲۶م په پېل کې امریکا، پاکستان ته هغه ۱۳۳ لرغوني توکي بیرته وسپارل چې د دې له میوزمونو او د ګندهارا له سټوپو غلا شوي وو. د دې ټول مادي ارزښت دیارلس میلینه ډالر تخمین شوی دی. په ۲۰۲۱م کې امریکا ۱۹۲ لرغوني توکي چې بیه يې درې نیم میلین ډالر او په ۲۰۲۲م […]
د سوات په مینګوره کې د ګندهارا تر ټولو پخواني بودای آثار د “بتکړه” په نوم مشهور دي. د فارسي “بت کده” پښتو بڼه بتکړه اوس د مذهبي تند لارو له ویرې، “ګل کده” هم بللی شي. په سوات کې د بودای اثارو پلټنې په ۱۹۵۰ کې د سوات والي په اجازه، اطالوي لرغون پوهانو […]
د حضرت عیسا (ع) نه شپږ پېړۍ وړاندې د نېپال په غرنۍ سیمې کې د یو باچا زوی وزیږیدو. د ده نوم شهزاده “سدهارته” و چی ډېر نازولی او د ارام ژوند يې تیراو. خو په ځوانۍ کې ده د محل نه بهر د خلکو بد حالت ولیدو او د ژوند په اړه يې سوچونه […]
د مردان نه دولس کلومیټرشمال کې د لوند خوړ او سودم تر منځ یو ټیټ پراخ غر(د باچا غونډۍ) به د “کافر کوټ” په نوم یادیدو. د دې په لمنه کې یو وړوکی کلی جمال ګړۍ په نوم اوس دا کنډوالې په هم دغه نوم شهرت لري. له زمکې څخه ۱۵۰ میټر لوړ دغه غونډۍ […]
په ۱۸۷۹م کې د هند برطانوي پوځ یوې ډلې په جلال اباد کې خپله چاوڼۍ جوړه کړه. یو برطانوي انځور ګر ژورنالیسټ، ویلیم سمپسن د دویم افغان جنګ راپورونه لندن ته استول. دی د برطانوي استاځي “کاویناري” سره له پیښور ملګری شوی و. ده د ننګرهار لرغوني بودایی اثار ولیدل او د ځایی خلکو نه […]
په دريمې ميلادي پيړۍ کی دچين اوهند له خوا لويديځ ته تلونکی تجارتي قافلې له پيښور ښار ته به نه و رسيدلي چې په اوښانو او اسونو ناستو کسانو به شل کلوميټر ليرې د يوې لوړې منارې سر وليدو. هغه وخت دا مناره هم هاغسی گڼل کيده لکه چې نن د پاريس ايفل ټاور يا […]
د چین په جنوب ختیځ کې له “چنګان” څخه وراخوا ۵۰۰۰ کلومیټړ یوه پراخه دشته غځیدلی ده. د میلادي پېړۍ له پېل څخه، د دې په شګلنو غونډیو د کوچیانو ۴۰ قامونه به تلل راتلل چې د سور رنګ تمبوانو (یورټ) کې اوسیدل. په څلورم او پینځم پېړیو کې ځینو پکې ښاري ژوند پېل کړو […]
دچارسدې سره نږدې د عمرزو نه نيم ميل شمال کې دزمکې نه شپيته فټه لوړه يوه غونډۍ د” بي بي سيده ډيرۍ” نوميږي. د شلمې پيړۍ په سرکې يو انگريز لرغون پوهه سر جان مارشل په دې سيمه کې د کيندنو پر وخت يوه بوداي سټوپا رابرسيره کړه. دلته د يوې ښځې مجسمه وموندل شوه […]