د نړۍ ډېرو ملکونو ته سفرونه کړي دي او په هندوستان کی مې د ببوگل سره وپيژندل. په داسی ورځ چې سفر به نه و او يا په کتابونو کې مې معلومات لټول، نو د انا د کور دروازه وټکوله. د باران په ورځ هغې سره د خبرود چايو خوند لا زيات کړو. د افغانستان […]
په اردو (هندي) کې ملټهي، فارسي کې “شیرین بویه” او په انګریزي کې “لیکرش” هغه خوږ لرګی وي چې په حکیمي داروګانو کې کارېږي. په پښتو کې د دې نور نومونه، غوژکۍ، خوږکی او خوږولی دي. شا و خوا ۵۰۰۰ کاله پخوا انسان د وحشي بوټو په لټون کې د یو بوټي جرړه پیدا کړه […]
د پښتونخوا په غرونو کې د سپرلي، یوه وحشي ترکاري د غشو په شان زمکه کې ښکاره شي. د بنګښو، وزیرو، ځاځیو او خټکو په سیمو کې د دې خپل نومونه دي. شغۍ، شوغۍ، شیبۍ، شېجۍ، شوبۍ، تیندوړی، که چوه، کاچوه، ری چوه، لختۍ، بندوکۍ او غړاونګه يې څو بیلګې دي. د انګریزي “ایسپیراګس” د […]
پنځوس کاله پخوا، په پیښور کې د ژمي تور(بایجاني) رنګ ګازرې خرڅیدې. دا به کابل نه راتلې او خلکو ترې اچار جوړاو چې اوبه به يې “کانجي” بللو. د سپین، تور او زیړ ګازر اصل وطن د هندو کش شا و خوا سیمه یعني افغانستان و. په سانسکرت کې دا “ګرنجناکم، ګاجرم او ګاجره بلل […]
لا الامې د سپرلی نه دي چې سپرلی راشي ججوې وسپړي ګلونه په ټپو (لنډیو) کې د ججوې ګل د سپرلي پیغام ګڼلې شي خو په اوسني دور کې دا نوم متروک شوی دی. یورپ کې د مارچ اپریل په میاشتو کې د غاټول او نرګس نه علاوه د اینیموني ګل هم راټوکېږي. دا په […]
په ماشومتوب کی به مو د مالوچو په شان یو نازک غونډاری د ډنډر سره وشوکاو او بیا په یو پوکي به مو باد کړو. په ډنډر کی پاتې خاشې شمیرلې چې یو یا درې به د غم او دوه یا څلور د خوشالۍ نښې وې. دغه غونډاري ته به مونږ”بوډۍ” ویل. د انګریزي “ډینډیلاین” […]
تاسو کله فکر کړی دی چې د عینک د ایجاد نه وړاندې د کمزوری نظر انسانانو به څه کول؟ اطالویان دعوا کوي چې د وینس یو کس “سیلوینو ډارماتی” په ۱۲۸۴م کې د لرګي په یو فریم کې بند دوه ګول محدب عدسې په پوزه کیښودل چې د نزدې شیان صفا ولیدای شي. بیا مسیحي […]
دا یو وخت د پښتونخوا په سپیرو دشتو کې وحشي خړ رنګ بوټی و چې ازغي به يې د بادونو سره والوتل. د دې وړې پاڼې او ګلابي یا کاسني ګلونه په سپرلي کې دشتو کې خونده وره ننداره وي. د پیښور په حکیمي داروګانو کې به يې ورته ” خراسان ازغی” ویل. په قبایلو […]
يو وخت د پښتنو په کورونو کې د مېزرو نه جوړ يو توکې به ارو مرو موندل کېدو. د کټونو بوڼ او جاروخو به په هر کور کې و. د< فرش پوزې، مصلې، ببوزې، پچۍ (ټوکرۍ) ټوپۍ او د غلې د ساتلو لپاره " پنډېري" به د مېزرو نه جوړېدل. دمېزرو بوټې د سلېمان د […]
د خيبر پښتونخوا په چارسده کی د اوړي په پيل کی دغنمود رنگ د گنو په شان ډانډي په بازارکی خرڅيږي چې خلک ورته برسنډې واي. دا لکه د گنډېرو پريکوي، د نورو سبو په شان ځان له، يا د غوښې سره يوځاې پخوي چې د الوگانوخوند لري. دا ډانډي د برسنډې د گل جرړې […]