Category: قلم

دا ويبپاڼه د معلوماتو لپاره ده. د تاريخ ځينې حقايق د بيلا بيلو کتابونو او سرچينو نه اخستل شوي دي. ممکن يوه تيروتنه پکې وي. که داسې وي راته په گوته کولې شئ. مننه

زما ژوند او ژوندون (۵)

عبد الصمد کورنۍ له افغانستان کډه کړی وه او د ۱۹ پېړۍ له پای د ده نیکونو د بیرته تلو کوشش کاو. خو امیر عبد الرحمن او حبیب الله خان ورته اجازه ورنکړه. بیا دوی امان الله خان ته خواست وکړو نو ډاډ يې ورکړو چې یو استاځی به ورسره رابطه وکړي. بیا د افغانستان […]

زما ژوند او ژوندون(۴)

عبد الصمد خان اڅکزی د ښوونځی خلاص کړو خو، ” د ژوند په یوه لار هم نه وم خبر ځکه علم مې ټول کتابي و.” د ۱۹۳۰م په لسیزه کې د بیوروکراسي حال يې په لومړي ځل ولیدو. دی وایی چې تر هغې زمونږ کورنۍ کې جنګونه او نالښتونه نه وو. خلک په سرکاري دفتر، […]

زما ژوند او ژوندون ( ۳)

په ښوونځی کې عبد الصمد خان لپاره تر ټولو سخته پریډ کول و. ” د بل په خوله دا کوږ او کیڼ کیده راته ګران وو او هیڅ خوند يې نه راکوو.” په حیدراباد کې به سخته ګرمي وه نو ده به ویښته لنډ او یوه سپکه خولۍ به يې په سروله. کله چې بیرته […]

زما ژوند او ژوندون (۲)

عبد الصمد خان اڅکزي په تنکي عمر کې ولیدل چې د کلي په سلو کې ۱۰ ځوانان د اپیم تریاک او په چرسو روږدي وو. یو وخت يې ماما بنګې جوړې کړې او ده هم ترې خوند واخیستو. وایی چې په بله ورځ هم هوش کې نه وم او د انګریزي استاد څخه پټ شوم. […]

زما ژوند او ژوندون

د پښتنو د مشرعبد الصمد خان اڅکزي ژوند لیک دی د سیاسي مشر نه علاوه یو ژورنالیسټ په توګه را پېژني. دا لیکنه په ۱۹۵۹م جولای کې د ملتان په جیل کې يې پېل کړه او د جنوبي پښتونخوا په لهجه ځینې پخواني توري په هم هغه املا خوندي شوي دي. دا ممکن ځینو لپاره […]

د یو طالب داستان

د جان محمد بټ د انګریزۍ ژبې کتاب دویم سرخط، “د یو پښتون انګریز ژوند او وختونه” دی. په ۱۹۷۰ م کې د لویدیځ د “هیپي” کلچراستاځی جان بټ خپل داستان له هغه وخت پېل کوي چې دی د نورو تنکي ځوانانو سره د “کریټ” (یونان) په غارونو کې خوشاله وي. بیا د ځان په […]

برکي ژبه

د ډېره اسمعيل خان په لوېديځ کې د ګومل درې یوه لار “سنگ سرخ” په وچ موسم کې به د پاونده قافلو لپاره ښه وه. خو د باران په ورځو کې به هلته هرځای خوړ را وختلو. قافلې به کله یو او کله بل غر ته اوړيدل چې اوښان او خلک به پکې مړه شول. […]

زبان افغانی

د ۱۹ پېړۍ په سر کې د کلکتې نه اروپایی پادریان د هند هرګوټ ته د تبلیغ لپاره ورتلل. په ۱۸۱۸م کې د انجیل څو پاڼې په “افغاني ژبه”(پښتو) هم وژباړل شوې. د مبلغینو نه علاوه برطانوي پوځ افسرانو ته هدایت وشو چې پښتو زده کړي. په ۱۸۳۴م کې د انجینیرانو دستې میجر رابرټ لیچ […]

کاتب او چاپ

د ۱۹۸۰م په برطانیې کې ځینو شته منو لیکوالانو په وړوکي کمپیوټر لیکنې کولې. په دې کې یواځې انګریزي او هغه لاطیني ژبې وې چې د ګس لاس نه ښی ته او توري يې بیل بیل لیکل کیدای. هغه وخت ما به سوچ کاو چې زمونږ ژبه به کله په کمپیوټر کې لیکل کېږي. د […]

د سلطان روزنامچه

د برطانوي میوزیم د خطي مسودو په ګیلري کې د انډونیزیا د یو جزیرې ” بون” سلطان احمد الصالح شمس الدین د لاس لیکل شوی روزنامچی ( ډایري) هم پرتې دي. دی د ۱۷۷۵ م نه تر ۱۸۱۲ ژوندی او تر ۱۷۹۵م يې حکومت کوو. د بون او د دې شا و خوا جزیرو ژبه […]