د روهيله پښتنو کتابتون

د هند په ۲۰ کتابتونو کې د پښتو ۱۴۴ قلمي نسخې شته چې ۵۵ يواځې په رام پور رضا لايبرېري کې دي. دا لوی کتابتون د روهيله پښتنو په کتابونو په ۱۷۴۹ م سمبال شو. د رام پور رضا کتابتون دوه پېړۍ وړاندې د هغه ځاې د لومړي نواب فيض الله خان د کتابونو زيرمې […]

په افغانستان کې عکاسي

د نولسمې ميلادي پېړۍ په نيمايي کې د عکس اخيستو ټيکنالوجي د اروپا نه نورو ملکونو ته هم کډه وکړه. په هند کې ۱۸۴۰ م کې انګريزانو د خپل پوځ او د مهمو ودانيو عکسونه واخيستل. د وروستي مغل واکمن بهادر شاه ظفر، نوابانو او د راجګانو عکسونه اوس د تاريخ برخه دي. خو د […]

څټ

د کلي په هرکور کې ټول چرګان کورني (وطني) وو. د بې وزلو کره به هم يوه چرګه د هګيو لپاره ساتل کېده. خو په ښار کې يواځې هغو خلکو چرګان ساتل چې په درېیم پوړ به يې پراخ چت لرلو. چرګ به هغه وخت حلالېدو چې يا به يې بانګونه ډېر شول او يا […]

جنګ او شميرې

د ۲۰۱۴ م جولاۍ په مياشت کې په غزې د اسرايلو حملې ټوله نړۍ هېښه کړه. ځکه د ښځو او ماشومانو د مړينې او د ټپي کېدو کچه پکې ډېره وه. د هغه وخت د ورځې په خبرونو کې به پېل د مړو او ژوبلو د شمېرې نه کېده چې خلک يې لا انديښمن کړل. […]

بهزاد

د تهران په کاخ ګلستان کې د نورو هنري توکو سره خلک د نامتو هنرمند بهزاد انځورونه هم ليدلی شي. هم دغسې د برطانيې ميوزيم او د امريکا جان هاپکنز پوهنتون هم د بهزاد مينېچر(ميناتور) سمبول ساتلی دی. خو د هرات د دې انځورګر يوه نښه هم په افغانستان کې نشته، او چې څوک خبر […]

عمرا خان

عمرا خان په ۱۸۶۰ م کې وزېږېدو. پښتانه “عمر” ته “اوماره” غږ کوي، نو ښايي، د عمرا خان په نوم مشهور شو. لومړنۍ زدکړې يې په کور کې د حاجي عبد الجليل نه وکړې او د ده د قران استاد حافظ عبد المنان و. د ده پلار امان الله خان د جنډول خان و او […]

زر ډېرۍ

د پاکستان د هزارې غرونه د اريايي وختونو نښې لري او يوه سيمه يې د بودايي دين مهم مرکز و. په دې سيمه اشوکا هم حکومت کاو او د هغه له خوا په تيږو ليکلي نصيحتونه د مانسهرې په اوګي کلي کې وموندل شول. د مانسهرې نه ۲۰ کلوميټر شمال کې د کونړاو شيران سيندونو […]

املوک

املوک يا ملوک په يوناني ژبې کې “هېملاک” د بوټو يو قسم دی. د دې ساينسي نوم “ډايوسپايروس” دی چې ونه يې په غرونو کې پخپله شنه کېږي. د هماليه او هندوکش په درو کې د دې ځنګلي ونې ميوه راټولېږي چې په ژمي کې بازار ته راځي. په سوات کې يوه دره د املوک […]

پیښور نامه

دهندي فرهنګ د پیژندنې په برخه کې پرهندي ژبې برسیره اردو ژبه ډیره مهمه او دپاملرنې وړ ده ، همدا ده چې هندی شعراو شاعرۍ د دغې ژبې له نشته والي او فرهنګی هستې څخه پرته نا بشپړ او بی خونده بریښې، د یوه حقیقت په توګه دا باید ومنو چې هندوستان په معاصریت کې […]

بوده ستوا

يوه توری چې په بودايي علم کې ډېر کارول کېږي او لرغونپوهان د يوې مجسمې په ليدو وايي چې دا بودا نه دی بلکه بودهه ستوا دی. د دې مفهوم د بودا روح وي. د بودایي دين منونکي په دې باور دي چې لومړی بودا شهزاده سدهارته د نيپال په يو رياست کپل وستو کې […]