د زعفرانو افسانه

د زعفرانو په اړه په تاريخ کې دومره تبليغ شوی دی چې ښايي د دې نه ښه شی به بل نه وي. په اوولسمې ميلادي پېړۍ کې مغل باچا جهانګير خبر شو چې که څوک ډېر زعفران وخوري نو هغه په خندا خندا مړ شي. د ده په امر يو زنداني ته يې پاو زعفران […]

جان برک

اميرشيرعلي خان لومړی افغان باچا و چې د جان برک يې په بکس کيمره، تصوير واخيستو. جان برک د ۱۹ميلادي پېړۍ په نيمایي کې د اېرلېنډ په ويکلو سيمې کې زېږېدلی و. د ۱۸۶۷ م د هند د خپلواکۍ نه وړاندې د ده پلار د شاهي توپخانې سره په کار وګومارل شو او جان يې […]

د لوی لوبې لوبغاړي

په لوی لوبې يا “ګرېټ ګېم” نورو ليکوالانو، په تيره بيا انګرېزانو ډېرڅه ليکلي دي. په پښتو کې هم ورباندې څيړنې شوي دي خو زما لپاره په زړه پورې خبره د هغه خلکو ژوند و چې په دې سيالۍ کې شعوري يا غير شعوري توګه شامل شول. دا څيړنه د يو څو مقالو نه بېل […]

د کولال انصاف

يوه ورځ باچا د کلي سېل له لاړو. په لاره يې د خرو يو قطار وليدو چې کولال ورپسې په ارام روان و. باچا د کولال نه پوښتنه وکړه چې څنګه يې حيوان لکه د پوځيانو په يوه ليکه روان کړي دي. کولال ورته وويل چې هر يو خر کله چې قطار ماتوي نو هم […]

دانسان ارتقاء

په عامه ژبه کې مونږ انسان هغه چا ته وايو چې په دوو پښو ګرځيدی او خبرې کولی شي. خو د لرغونو زمانو نه پاتې انساني هډوکو مطالعه ښايي چې پر زمکې، زمونږ نه علاوه نورو انسانانو هم ژوند کړی دی. تر اوسه د پنځو قسمو انسانانو په اړه د دوی د هډوکو نه معلومات […]

د ناپېيلو هېوادونو غورځنګ

له دويمې نړيوالې جګړې وروسته نړۍ پر دوو بلاکونو ختيځ او لويديځ ووېشل شوه چې لوبغاړي يې پخوانى شوروي اتحاد اود امريکا متحد ايالتونه وو. خو داسې هېوادونه هم ول چې ځان يې په يوه بلاک پورې هم و نه تاړه او تر پايه ناپېلې پاتې شول. د ناپېيلو هېوادونو غورځنګ د دوی له خوا […]

هفت قلم

په پينځلمې ميلادي پېړۍ کې د هرات سلطان حسين ميرزا بايقرا د خپل قبر د پاسه د اېښودلو لپاره د يوې تيږې د جوړولو ارمان ښکاره کړو. دی په ۱۴۳۸ م کې د غياث الدين منصور په کور کې زېږېدلې و، چې د امير تيمور (ګوډ) نمسی و. بايقرا په ۴۶۹ م کې باچا شو […]

دويم افغان جنګ

د برطانوي هند او افغانستان ترمنځ د دريو کالو دا شخړه په دوو پړاونو کې تر سره شوه. لومړۍ د نومبر ۱۸۷۸ م نه تر مې ۱۸۷۹ م او بيا د څو مياشتو د ارامي نه وروستو د ستمبر ۱۸۷۹ م نه تر ستمبر ۱۸۸۰ م روانه وه. په دې کې ۱۹ لوی او واړه […]

هیني بال

په لاطيني ژبې کې يو متل دی چې “هيني بال اينټه پورټس” ياني هيني بال راته په دروازه ولاړدی. دا په داسې موقع وايي چې څوک په بوخته کې راګېر او د وتلو لاره نشي موندلې. د هيني بال نوم په روم کې هم هغسې د ويرې سمبول و لکه په ۲۰۰۱ م کې د […]

اوسنی تاريخ او ډيجيټل مواد

ياد مو دي؟ د سندرو کيسټې (پټې) او ټيپ ريکارډر! د ويډيو کيسټې او وي- سي-آر! د کيمرې فلم او په غوړ کاغذ تصوير! په تاسو کې ډېرو سره اوس هم ممکن په سوونو ويډيوګانې او د غږ کيسټې پرتې وي. د يويشتمې ميلادي پېړۍ د پېل سره په څو کلونوکې انسانانو،”آي پوډ” نه يوټيوب، […]