بوده ستوا

يوه توری چې په بودايي علم کې ډېر کارول کېږي او لرغونپوهان د يوې مجسمې په ليدو وايي چې دا بودا نه دی بلکه بودهه ستوا دی. د دې مفهوم د بودا روح وي. د بودایي دين منونکي په دې باور دي چې لومړی بودا شهزاده سدهارته د نيپال په يو رياست کپل وستو کې […]

د هرات جامع جومات

د اسلام نه وړاندې په هرات کې زردشتي دين نه علاوه د نورو عقيدو خلکو هم خپل عبادت ځايونه لرل. هغه ځای، چې اوس پرې جامع جومات جوړ دی، يو وخت دوه اورتون لرل. دا دواړه په زلزلو او اور کې ويجاړ شوي وو. په ۱۲۰۰ ميلادي ( ۵۹۷ ه) کې په دې زمکې د […]

د کلکان حبيب الله

حبيب الله د جنوري ۱۹۲۹ م نه تر اکتوبر پورې د افغانستان امير و. د امان الله خان د پلار امير حبيب الله خان نه توپير لپاره د کلکاني ( د کابل په شمال کې کلکان کلی) په لقب يادېږي. حبيب الله په ۱۹ جنوري ۱۸۹۱ م کې د يو مشکي (سقاو) امين الله په […]

زروبی او مناره

په ټيکر جنګ دی، سيلۍ ورېږي، او ونې پاڼې رژوينه د پښتو دا پخوانۍ سندره د مردان د “ټکر” کلي لپاره نه ده وئيل شوې. ټيکر د صوابۍ هغه سيمه وه چې اوس ورته زروبۍ وايي او يو وخت ” مناره يا موناره” و. د اباسين په شمالي غاړه درې غونډۍ يا ډېرۍ “اتخان”، “ولو” […]

د رسول الله ﷺ ستاينه

د برده قصيده يا ستاينليک د عربي ژبې يو کلاسيک شعر دی چې په ۱۳ ميلادي پېړۍ کې د مصر شاعر او عالم شيخ شرف الدين د اسلام د رسول الله ﷺ په صفت کې وويلو. دا قصيده په لسو برخو کې او ۱۶۰ بيت لري چې وروستۍ بيت يې په “م” ختمېږي. په پښتو […]

د شړۍ قصيده

په ۱۳ ميلادي پېړۍ کې د مصر يو شاعر او عالم شيخ شرف الدين د رسول الله ﷺ په صفت کې يو نظم وويلو چې د “برده” په نوم شهرت لري. دا قصيده په لسو برخو کې او ۱۶۰ بيت لري چې وروستۍ بيت يې په “م” ختمېږي. د دې ژباړه لاطيني، انګريزي، ترکي، فرانسوي، […]

بابړه

په ۱۹۴۸ م کې د هند له ويش وروسته د پاکستان مشر (ګورنرجنرل) محمد علي جناح لومړۍ سياسي فيصله په صوبه سرحد کې د پښتنو منتخب حکومت فسخ کول وو. د دې مشر وزير ډاکټرخان صاحب ( د باچا خان ورور) يې برطرف او په ځای يې د مسلم ليګ ګوند سردار عبد القيوم خان […]

پوړۍ

په ځان مې باور نه کېږي او اوس هم سوچ کوم چې څنګه په دې عمر کې په غر وختلم. د صوابۍ د راني ګټ په اړه مې ډېر څه اوريدلي وو خو په هغه ګرمه ورځ د صوابۍ نه ۲۰ کلوميټر شمال لويديځ کې نوګرام کلي ته ورسېدو. د لارې په سر يو کټ […]

شير خان بندر

د افغانستان په شمال کې د کندوز سره نږدې آمو د پنج سيند په نوم يادېږي. تر شلمې ميلادي پېړۍ دغې سيمې ته خلکو ترکستان هم ويل. اوس دا د افغانستان پېژندل شوی پول دی چې بلې غاړې ته يې تاجکستان دی. په اوړي کې د سيند زياتې اوبه له خپلو مورګو رابهر او د […]

د سند باد اووه سفرونه

په پښتو کې زما لومړی کتاب د ماشومانو لپاره و. د الف ليلی د داستانونو نه يوه لړۍ د سندباد سفرونه دي. هغه وخت ( ۱۹۹۳م) چې لا پښتو په لاس ليکل کيده، د بي بي سي په کار کوونکو کې يواځې غلام محمد زرملوال پښتو ټايپ رايټر کارولې شو. هغه يو وړوکې ايپل کمپيوتړ […]