مرهټه

مها په سانسکرت کی لوې او راشټي يا راشټه د ځاې يا د قام لپاره کاريږي. د هندي ارياي نژاده خلک چې د هند د اوسني مهاراشټره ايالت کی اوسيدل لکه د پښتنو څو قامونه لري. دوي په مراټهي ژبه خبری کوي او په سيمې کې نورو خلکو هم دا ژبه تری زده کړی ده. […]

سمندري ناروغي

کال ۱۹۸۶ م د جولاي د مياشت په يو سهار زه د بريطانيې دجنوبي ساحل پورټسميت بندر کې د بېړۍ په انتظار ولاړه وم. په سوونوموټری او لارۍ په قطار کې ولاړو. د فرانسی نه بېړۍ رارسيدلی وه اوگاډي ترې راوتل. ما د سلو نه زيات وشمېرل خوپاېله ې نه وه. وروسته خبر شوم چې […]

فاهيان

د چين د چنگان ولايت د يو وړوکي خانقاه بوداي راهبانو د شولو فصل پريکوو. ناببره څوتورې په لاس راغلل چې وريژې ترې وتښتوي. نورراهبان له وېرې وتښتېدل خو يو ځوان هم هلته ودرېدواوډاکوانوته يې ووېل، ” که تاسووريژو ته اړتيا لرئ نوڅومره چې موپکاروي ترې واخلئ. خوکه پخوا موخيرات کړې وې نودا حال به […]

منډيگک

د کندهارپه لويديځ کی ۵۵ کلوميترۍ کې د کشک نخود رود يووخت د ارغنداو د سيند سره سيالي کوله. درې نيم زره کاله پخوا دا سيمه شنه او سمسوره وه. ددې ځاې خلکو په کال کې دوه وارې د زمکې نه غنم او جوار راټولول. ددې مخروطي غونډۍ د هرات او فراه قافلو ته د […]

کوټله محسن خان

څلورپېړۍ کېږي چې د پېښور نه د دره ادم خېلو ته په لاره د مومندو يو ټبر د باړې سيند په غاړه يو کلې اباد کړو. په ۱۶ پيړۍ کې بايزيد روښان د مغل باچا اکبر په ضد پاڅون کړی و چې وروستو دده د کورنۍ خلکو د جهانگير باچا له خوا زمکې واخستې او […]

آمو

دا سيند په اريايي ژبه کې ” وکشو” نومېدو چې خپله سرچينه نه لري بلکې د دوو نوروسيندونو” وخش” او “پنج” د اوبو په يوځاې کېدو جوړېږي. هغه دواړه سيندونه د پاميرترټولو لوړې څوکې نه راوځي. د اباسين په شان آموسيند هم څو نومونه لري. يو وخت به ورته ” گوزان ” وېل کېده. ساسانيانو […]

د شيرشاه کلي ته

د هند د بهارولايت د مرکز پټنې د پوليسو مشر راته وېلي و چې سهسرام ته د ورتلونه يوه ورځ وړاندې بايد دده نه اجازه واخلم زما دوه ورځې يو خوا بل خوا په مرکو تيری شوې. په درېمه ورځ يووېگن د سپېده چاودېنه وړاندې د هوټل مخې ته ولاړ و. خوما سره وخت نه […]

ته په دکن خوشاله گرځه

ته په دکن خوشاله گرځه…د زيړو گلو باغ دی چا ته وسپارنه د گنگا د وادۍ په دکشڼ يا جنوب کى هغه لوی مثلث چې په سمندر کی غزېدلی ښکاري د دکن سيمه وه. دا د يو لوې مېزپه شان دغرونو د دريو سلسلو په مينځ کى دوه سرحدونه لري چې لوېديځ او ختيځ ساحلونه […]

سرهند

په لوېديځ پنجاب کې اريايانوخپلې نښې د ستلج سيند په غاړه د يوې غونډۍ د پاسه پرېښودل چې پخپلو سندروکې يې ” ستودره دېش” په نوم يادوو. په يوولسمې ميلادي پېړۍ کې کله چې هندو شاهان دافغانستان نه ووتل نودا ځاې يې خپله پلازمېنه کړه. په دولسمې پېړۍ کې د هند خواکمن باچا پرتهوي راج […]

غرور او تعصب

د انگلستان د کلاسيک ادب ناول “پرايډ اينډ پريجوډيس” يا کبراو تعصب په ۱۷۹۷ م کې خپور شو. ليکواله جېن اسټن په ۱۷۷۵ م کی وزيږيده. د ليک ولوست سره سره يې د وړوکي عمر نه د شعر او د وړو ډرامو په ليکلو لاس پوری کړی و. هغی څو ناولونه او لنډی کيسې وليکلی […]