د کلیک لومه

د ۲۰۲۴م جولای د برطانیې “ساوت پورټ” ښار په یو وړکتون کې ماشومان په لوبو اخته وو چې یو ځوان هلته ورننوتو. دوه وړې جینکۍ يې ووژ‌لې او نور ټپیان شول. تر څو پولیس هغه کس نیولو او زخمیانو درملنه کیده، چا په سوشل میډیا کې ولیکل چې قاتل یو مهاجر مسلمان و. سمدلاسه د […]

د سوات بتکړه

د سوات په مینګوره کې د ګندهارا تر ټولو پخواني بودای آثار د “بتکړه” په نوم مشهور دي. د فارسي “بت کده” پښتو بڼه بتکړه اوس د مذهبي تند لارو له ویرې، “ګل کده” هم بللی شي. په سوات کې د بودای اثارو پلټنې په ۱۹۵۰ کې د سوات والي په اجازه، اطالوي لرغون پوهانو […]

میکنزی

په ۱۸۴۱م د دسمبر په ۲۳ د کابل په جنوبي غونډۍ د انګریز استاځي ” ویلیم میکناټن” قتل د برطانوي سلطنت لپاره لوی ګوزار و. ده سره په ملو کې یو برطانوي افسر ووژل شو، بل وتښتیدو او دریم افغانانو ونیولو. دغه دریم کس د سکاټلینډ کولین میکنزي د ایسټ انډیا کمپنۍ د مدراس د […]

کارېز

له نن څخه دوه نيم زره کاله پخوا چې کله د پارس امپراتور کروش اختيار تر لاسه کړ نو يې د څنګلورو هيوادو په څېر په پارس کې د کروندې د پرمختګ لپاره د کارېزونو د کېندلو امر وکړ. له دې تاريخي سند څخه دوې خبرې څرګندېږي: لومړي: چې کارېز د کروش تر باچاهي لومړي […]

د جنګ عنوان

د ۲۰۲۶م د مارچ په لومړیو کې امریکا او اسرایل په ایران یرغل وکړو. د دې نوم “اپریشن ایپک فیوري” وه چې په پښتو ځینو ‌ژورنالیسټانو ورته “حماسی غضب عملیات” وویل. ایپک د یوناني خدایانو لوی، غښتلی او د میړانې ډک واقعاتو او پیښو افسانې وې چې وروسته په یورپ کې د لویو خپرونو او […]

د شوپیان جنګ

دا جنګ چې د سوپین- سوپاین او شوپیان په نومونو مشهور دی، په ۳ (یا ۵ ) جولای ۱۸۱۹م کې د سیکانو او افغانانو تر منځ په کشمیر کې وشو. کشمیر په لومړي ځل د احمد شاه ابدالي د مغلو څخه په ۱۷۵۲م کې ونیولو. له هغه راهیسې شا و خوا ۷۱ کالو په موده […]

دکن

ته په دکن خوشاله گرځه…د زيړو گلو باغ دی چا ته وسپارنه د گنگا د وادۍ په دکشڼ يا جنوب کى هغه لوی مثلث چې په سمندر کی غزېدلی ښکاري د دکن سيمه وه. دا د يو لوې مېزپه شان دغرونو د دريو سلسلو په مينځ کى دوه سرحدونه لري چې لوېديځ او ختيځ ساحلونه […]

پووينده سوداگر

هيڅوک خبرنه دي چې پښتنو کوچيانو څه وخت د مرکزي ايشيا او د هند ترمنځ تجارت پيل کړو. ممکن د هغه وخت نه چې انسان ځنگلي اسونه او اوښان د سورلي لپاره وروزل. د نن نه دوه زره کاله پخوا د کوشان سلطنت واکمن هم کوچيان و. په اوړي کې به بگرام (کاپيسا) او په […]

( ۲۱) زما ‌ژوند او ‌ژوندون

په ۱۹۳۱م کی د کانګرس ګوند منشي خبر راوړو چی کمشنر د قیدیانو د “ټولي وډ” یعنی د کلاسیفیکیشن امراو د دې تر مخه په جیل کی د څو اوچتو بندیانو پوښتنه کړی ده. د جیل مشرانو اتلس قیدیان په نښه کړل چی څلور پکی اڅکزي وو. په نورو کی سردار شهباز خان، د هغه […]

چوغه زنبیل

په ۱۲۵۰ ق م کې د پارس ( ایران) یو باچا د اهرام په بڼه یو لوړ عبادتځای جوړ کړو. دا د خوزستان صوبې شوش (سوسه) ښار ته نزدې د پخو خښتو یوې غونډۍ په شان ښکاري چې خلک يې لیدو ته ورځي. د چوغه (چغه) زنبیل مانا په فارسي کې د ټوکرۍ غر کېږي. […]