د پښتونخوا په غرونو کې د سپرلي، یوه وحشي ترکاري د غشو په شان زمکه کې ښکاره شي. د بنګښو، وزیرو، ځاځیو او خټکو په سیمو کې د دې خپل نومونه دي. شغۍ، شوغۍ، شیبۍ، شېجۍ، شوبۍ، تیندوړی، که چوه، کاچوه، ری چوه، لختۍ، بندوکۍ او غړاونګه يې څو بیلګې دي. د انګریزي “ایسپیراګس” د […]

د پومپی کنډوالو ته هره ورځ د نړۍ ۲۰ زره سیلانیان ورځي او د دې د بربادۍ نښې په خپلو سترګو ویني. پومپی (پومپاي) د میډیټرنیا د سمندر یوې څانګې پرغاړه اباد اوس د اطالیې د کمپانیه سیمې یوه برخه ده. دا د نیپلز په جنوب ختیځ کې د “ویسویاس” نومې غر په لمنه کې […]

دا د نامتو عالم عبید الله سندهي د سفر حال دی چې د ده مله مولانا عبد الله لغاري په وروستي عمر کې ولیکلو. بوټا سنګ د سیالکوټ سیک، په ۱۸۸۷م کې د شپاړسو کالو په عمر کې مسلمان، د شیخ الهند مولانا محمود الحسن شاګرد او د لوړو دیني زدګړو څخه وروسته مولانا عبید […]

په هندوستان کې د پښتنوغونډ ( پټهان رجمنټ) د هغه پوځي ډلې نوم و چې د نولسمې پېړۍ په پای کې برطانويانو له خوا جوړ شو. د اتلسمې پېړۍ تر پای د هند روهیلکهنډ نوابي ختمه او شاو خوا ۲۰ زره پښتانه جنګیالي، نورو سیمو ته ووتل. کله چې برطانوي ایسټ انډیا کمپنۍ په بنګال […]

په شلمې پېړۍ کې د افغانستان تعلیمي نصاب جوړونکی، د ډرامې (تهیټر) او د ۷۵ کتابونو لیکوال، محمد حسین خان له خلکو هېر دی. حسین خان په خټه ارمړ، په ۱۸۸۳م کې جالندهر کې وزیږېدو. د ده نیکونه د بایزید روښان د ټبر په شان، پخوا راهیسې هلته میشت وو. ده د علیګره پوهنتون څخه […]

د جالندهر ارمړ پښتنو د هند په تاریخ کې مهم رول لوبولی دی چې مخ کښ يې په شپاړسمې پېړۍ کې پیرروښان و. د پنجاب تر ټولو لرغونی ښارجالندهرد دوو سیندونو راوي او ستلج تر منځ واقع دی چې پخوا به يې ورته “دوآبه” ویل. د دغو اوبو له کبله دا ټوله سیمه ښیرازه او […]

په عربي کې د “الفاظ غونډ” او سمندر دواړو ته قاموس وایی. “ډکشنري” د لاطیني ” ډیکټیونم” او ډایسیري” نه راوتلی دی چې وېنا یا خبرو ته وایی. د دې ریښه هم د هندي اروپای ټکي “ډایک” سره نښتې ده چې اوس د هندي “دیکهه” (کتل یا په ګوته کول)بڼه لري. د نړي تر ټولو […]

د شلمې پېړۍ تر پای ځینو ملکونو کې سکه ختمه شوه. ویتنام،سومالیه،میانمار(برما) وینزویلا او ال سیلوډور د ګرانۍ او جنګونو له کبله د سکو په ځای کاغذي نوټ چاپوي. په نورو ملکو لکه کینډا او ناروی کې د سکو ځای کارډ اخیستی دی او دوی تر ټولو ټیټه سکه اوس نه جوړوي. سږ کال ( […]

په دسمبر ۱۹۳۱م کې د ګورنر جنرل استاځی “بروس” نومې انګریز په جیل کې اڅکزي خپلې کوټې ته وروغوښتل. “ملا مطلب” سره يې بیل ولیدل او دوی يې د مچ څخه بیرته د کوټې جیل ته واستول. عبد الصمد په هغو یخو ورځو کې د کوټې جیل زندانیانو د جامو حال وایی. “د تورې شړۍ […]

پنځوس کاله پخوا، په پیښور کې د ‌ژمي تور(بایجاني) رنګ ګازرې خرڅیدې. دا به کابل نه راتلې او خلکو ترې اچار جوړاو چې اوبه به يې “کانجي” بللو. د سپین، تور او زیړ ګازر اصل وطن د هندو کش شا و خوا سیمه یعني افغانستان و. په سانسکرت کې دا “ګرنجناکم، ګاجرم او ګاجره بلل […]