په شلمې پېړۍ کې د افغانستان تعلیمي نصاب جوړونکی، د ډرامې (تهیټر) او د ۷۵ کتابونو لیکوال، محمد حسین خان له خلکو هېر دی. حسین خان په خټه ارمړ، په ۱۸۸۳م کې جالندهر کې وزیږېدو. د ده نیکونه د بایزید روښان د ټبر په شان، پخوا راهیسې هلته میشت وو. ده د علیګره پوهنتون څخه […]

د جالندهر ارمړ پښتنو د هند په تاریخ کې مهم رول لوبولی دی چې مخ کښ يې په شپاړسمې پېړۍ کې پیرروښان و. د پنجاب تر ټولو لرغونی ښارجالندهرد دوو سیندونو راوي او ستلج تر منځ واقع دی چې پخوا به يې ورته “دوآبه” ویل. د دغو اوبو له کبله دا ټوله سیمه ښیرازه او […]

په عربي کې د “الفاظ غونډ” او سمندر دواړو ته قاموس وایی. “ډکشنري” د لاطیني ” ډیکټیونم” او ډایسیري” نه راوتلی دی چې وېنا یا خبرو ته وایی. د دې ریښه هم د هندي اروپای ټکي “ډایک” سره نښتې ده چې اوس د هندي “دیکهه” (کتل یا په ګوته کول)بڼه لري. د نړي تر ټولو […]

د شلمې پېړۍ تر پای ځینو ملکونو کې سکه ختمه شوه. ویتنام،سومالیه،میانمار(برما) وینزویلا او ال سیلوډور د ګرانۍ او جنګونو له کبله د سکو په ځای کاغذي نوټ چاپوي. په نورو ملکو لکه کینډا او ناروی کې د سکو ځای کارډ اخیستی دی او دوی تر ټولو ټیټه سکه اوس نه جوړوي. سږ کال ( […]

په دسمبر ۱۹۳۱م کې د ګورنر جنرل استاځی “بروس” نومې انګریز په جیل کې اڅکزي خپلې کوټې ته وروغوښتل. “ملا مطلب” سره يې بیل ولیدل او دوی يې د مچ څخه بیرته د کوټې جیل ته واستول. عبد الصمد په هغو یخو ورځو کې د کوټې جیل زندانیانو د جامو حال وایی. “د تورې شړۍ […]

پنځوس کاله پخوا، په پیښور کې د ‌ژمي تور(بایجاني) رنګ ګازرې خرڅیدې. دا به کابل نه راتلې او خلکو ترې اچار جوړاو چې اوبه به يې “کانجي” بللو. د سپین، تور او زیړ ګازر اصل وطن د هندو کش شا و خوا سیمه یعني افغانستان و. په سانسکرت کې دا “ګرنجناکم، ګاجرم او ګاجره بلل […]

د پټنې ښارڅخه ۹۸ کلومیټر جنوب ختیځ کې یوه پراخه زمکه کې د لرغونی نالنده پوهنتون کنډوالې ښکاري. په ۱۸۱۲م کې د سکاټلینډ یو سروی کوونکي، “فرانسس بوکانن”، په خپل راپور کې د دې حال ولیکلو. په ۱۸۶۱م کې نامتو برطانوي لرغون پوهه الیګزانډر کننګهم هلته د نالنده پوهنتون د شتون ذکر وکړو. د ودانیو […]

د نړي کره ( ګلوب) په نیلا سمندر کې د ملکونو نقشې ښکاره کوي او ورباندې کرښې (خط) تېر شوی وي. زمونږ زمکه یوه سیاره او د دې زیاته برخه اوبه ( ۷۱ في صد) او نوره ۲۹ في صد وچه ( خاوره) ده. شا و خوا ۲۰۰ میلینه کاله پخوا زمکه یوه ټوټه وه […]

د نولسمې پېړۍ په افغانستان کې د سردار پاینده خان په پینځویشتو( ۲۵) زامنو کې پینځه، پردل- شېردل- کهندل- رحمدل او مهردل د کندهاري وروڼو په نوم شهرت لري. دوی د غلجو د هوتک قام د یوې مور اولاد وو او شا و خوا ۳۸ کاله يې په کندهار کې خپلواکه حکومت لرلو. مشرپردل خان […]

د ۲۰۲۴م جولای د برطانیې “ساوت پورټ” ښار په یو وړکتون کې ماشومان په لوبو اخته وو چې یو ځوان هلته ورننوتو. دوه وړې جینکۍ يې ووژ‌لې او نور ټپیان شول. تر څو پولیس هغه کس نیولو او زخمیانو درملنه کیده، چا په سوشل میډیا کې ولیکل چې قاتل یو مهاجر مسلمان و. سمدلاسه د […]