پنځوس کاله پخوا، په پیښور کې د ژمي تور(بایجاني) رنګ ګازرې خرڅیدې. دا به کابل نه راتلې او خلکو ترې اچار جوړاو چې اوبه به يې “کانجي” بللو. د سپین، تور او زیړ ګازر اصل وطن د هندو کش شا و خوا سیمه یعني افغانستان و. په سانسکرت کې دا “ګرنجناکم، ګاجرم او ګاجره بلل […]
د پټنې ښارڅخه ۹۸ کلومیټر جنوب ختیځ کې یوه پراخه زمکه کې د لرغونی نالنده پوهنتون کنډوالې ښکاري. په ۱۸۱۲م کې د سکاټلینډ یو سروی کوونکي، “فرانسس بوکانن”، په خپل راپور کې د دې حال ولیکلو. په ۱۸۶۱م کې نامتو برطانوي لرغون پوهه الیګزانډر کننګهم هلته د نالنده پوهنتون د شتون ذکر وکړو. د ودانیو […]
د نړي کره ( ګلوب) په نیلا سمندر کې د ملکونو نقشې ښکاره کوي او ورباندې کرښې (خط) تېر شوی وي. زمونږ زمکه یوه سیاره او د دې زیاته برخه اوبه ( ۷۱ في صد) او نوره ۲۹ في صد وچه ( خاوره) ده. شا و خوا ۲۰۰ میلینه کاله پخوا زمکه یوه ټوټه وه […]
د نولسمې پېړۍ په افغانستان کې د سردار پاینده خان په پینځویشتو( ۲۵) زامنو کې پینځه، پردل- شېردل- کهندل- رحمدل او مهردل د کندهاري وروڼو په نوم شهرت لري. دوی د غلجو د هوتک قام د یوې مور اولاد وو او شا و خوا ۳۸ کاله يې په کندهار کې خپلواکه حکومت لرلو. مشرپردل خان […]
د ۲۰۲۴م جولای د برطانیې “ساوت پورټ” ښار په یو وړکتون کې ماشومان په لوبو اخته وو چې یو ځوان هلته ورننوتو. دوه وړې جینکۍ يې ووژلې او نور ټپیان شول. تر څو پولیس هغه کس نیولو او زخمیانو درملنه کیده، چا په سوشل میډیا کې ولیکل چې قاتل یو مهاجر مسلمان و. سمدلاسه د […]
د سوات په مینګوره کې د ګندهارا تر ټولو پخواني بودای آثار د “بتکړه” په نوم مشهور دي. د فارسي “بت کده” پښتو بڼه بتکړه اوس د مذهبي تند لارو له ویرې، “ګل کده” هم بللی شي. په سوات کې د بودای اثارو پلټنې په ۱۹۵۰ کې د سوات والي په اجازه، اطالوي لرغون پوهانو […]
په ۱۸۴۱م د دسمبر په ۲۳ د کابل په جنوبي غونډۍ د انګریز استاځي ” ویلیم میکناټن” قتل د برطانوي سلطنت لپاره لوی ګوزار و. ده سره په ملو کې یو برطانوي افسر ووژل شو، بل وتښتیدو او دریم افغانانو ونیولو. دغه دریم کس د سکاټلینډ کولین میکنزي د ایسټ انډیا کمپنۍ د مدراس د […]
له نن څخه دوه نيم زره کاله پخوا چې کله د پارس امپراتور کروش اختيار تر لاسه کړ نو يې د څنګلورو هيوادو په څېر په پارس کې د کروندې د پرمختګ لپاره د کارېزونو د کېندلو امر وکړ. له دې تاريخي سند څخه دوې خبرې څرګندېږي: لومړي: چې کارېز د کروش تر باچاهي لومړي […]
د ۲۰۲۶م د مارچ په لومړیو کې امریکا او اسرایل په ایران یرغل وکړو. د دې نوم “اپریشن ایپک فیوري” وه چې په پښتو ځینو ژورنالیسټانو ورته “حماسی غضب عملیات” وویل. ایپک د یوناني خدایانو لوی، غښتلی او د میړانې ډک واقعاتو او پیښو افسانې وې چې وروسته په یورپ کې د لویو خپرونو او […]
دا جنګ چې د سوپین- سوپاین او شوپیان په نومونو مشهور دی، په ۳ (یا ۵ ) جولای ۱۸۱۹م کې د سیکانو او افغانانو تر منځ په کشمیر کې وشو. کشمیر په لومړي ځل د احمد شاه ابدالي د مغلو څخه په ۱۷۵۲م کې ونیولو. له هغه راهیسې شا و خوا ۷۱ کالو په موده […]