د تخيل حق

تاسو فکر وکړئ چې د ژورناليسټ په توگه په يو موضوع موکار وکړو، رپورټ موجوړکړواو خبري اژانس په هغه شپه دا رپورټ خپور کړو خوستاسو نوم يې ياد نه کړو. څه احساس به لرئ ؟ که د رپورټ په سر او پاې کی اژانس د يو بل ژورناليسټ نوم ياد کړي، نو بيا به څه […]

سوما

  سومابوټې چې په سوات کی ورته سوميانه واي په حقيقت کی اوس هم شته دی. ځينې خلک ورته د ماهو بوټې وايي او د پيښور د حکيمانو په هټيو کې په وچ شکل پيداکيږي. دسوما نوم د اريايانو د تاريخ سره تړلې دې او هغه لرغونې سندرې چې "ويد" نوميدل د سوم رس د […]

ګندهارا

د اباسين نه ترخيبراو باجوړدغرونوتر منځ سيمه چې په نقشه کې ۱۰۰کلوميټرلويديځ، ختيځ او ۷۰ کلوميټر شمال جنوب کې لکه د يو مثلث ښکاري، لرغونې گندهارا وه.

د خوات مرتبان

د مسوجوړ، دا مرتبان په ۱۸۳۶ م کې يو انګريز چارلس ميسن د وردګو د خوات په يوې سټوپا کې وموندلو. دا د دويمې ميلادي پېړۍ په وروستيو کې چا د نذر په توګه هلته ايښې وه چې د کشان سلطنت د څو باچاهانو سکې يې لرلې. هغه وخت “هويشکا” باچا (۱۴۶ م نه تر […]

خاصه دار او ملیشیا

په ۱۸۴۶م کې پنجاب او پښتونخوا د سیکانو څخه انګریزلاس ته ورغلل. د دې پراخې سیمې د ساتلو لپاره ایسټ انډیا کمپنۍ د پوځ نوی لیوا ” فرنټیر بریګېډ” جوړ کړو. په دوی کې زیات سیکان، پلي او سپاره ” ګایډ” نومیده چې د جنګ نه وړاندې، انګریز ته د سیمو معلومات ورکول. د دوی […]

کلیسا که جومات

د ۱۹۹۱م په ژمي کې زه په استنبول کې د خپل ترک ملګرې ملاحت کورنۍ سره وم. هلته ۳۰۰۰ جوماتونو شتون ورته د جوماتونو ښار شهرت ورکری دی. د ښار تر ټولو پخوانی جومات ” ارپ جامع” په ۷۱۷م کې سمندري ښار ” ګلاټه” کې لومړیو مسلمانانو جوړ کړو. د دې وړوکي جومات تاریخ اوږد […]

زما ژوند او ژوندون-۷

۱۹۲۸م د امیرامان الله خان خلاف د سقاو د بغاوت په وخت، په کوټه کې انګریزانو، عبد الصمد خان او د ده د کورنۍ ۱۵ غړي بند وساتل چی دوی افغانستان ته لار نشي. یو افغان سردار علی احمد جان د باغیانو سره جنګ لپاره، پیښور له لارې کوټې او بیا کندهار ته ورغلو خو […]

غدر

په هندوستان کې د ۱۸۵۷م پاڅون په تاریخ کې د میوټني، غدر او د خپلواکۍ جنګ په نومونو یادېږي. د برطانیې ایسټ انډیا کمپنۍ، تر۱۹ پېړۍ، د هند سمندرې ساحلونو خپل پوځ ځای په ځای کړی و. په ۱۸۰۳م کې دوی مرهټو ته د ماتې ورکولو څخه وروسته ډېلي نیولې وه. پر تخت ناست سپین […]

د پټې خزانې شاعري

پټه خزانه درې برخې لري چې لومړۍ کې د هغو شاعرانو شعرونه او د ژوند حالات راغلي چې د محمد هوتک له زمانې مخکې تیر شوي دي. په دویمه برخه کې د محمد هوتک د همعصرو شاعرانو ژوند لیکونه او شعرونه راغلي او په وروستۍ اودریمه برخه یې د پښتو ښځینه شاعرانو ته ځانګړې شوې […]

ایزنیک خښته

د ترکي” ایزنیک” کاشي خښتې (سیرامیک ټایلز) تاریخ ډېر پخوانی دی. په ۵۰۰۰ق م کې د اناطولیا لویدیځ ښار ایزنیک ” نایسیا” نومیدو. هلته د برونزو په دوره کې کلال به په خټینو لوښو ګلونه او پاڼې جوړولې او بیا به يې په اور کې پخول. د دې هنر د پرمختګ سره کلال لوښې وچولو […]