د شیرشاه مقبره


د ۲۰۰۳م په پای کې ساهسرام (سهسرام) کې د شیر شاه سوري مقبره مې ولیده نو هغه وخت هم په ښه حالت وه. دا د هند دویم تاج محل په نوم شهرت لري. له پټنې۲۰۰ کلومیټر لیرې ساهسرام د شیرشاه وطن و. د بهار اوسیدونکي په بهوجبوری ژبه کې ورته “ساه” (شاه) وایی. شیرشاه سوري د ۴۲ کالو په عمر کې د هند باچا شو او د واک موده يې ۷ کاله وه. د هغه په اړه د مغلو پروپاګنډه دا وه چې د هند خاوره نیولو په وخت زاړه ښارونه يې ورانول. خو شیرشاه د خپلې زمانې یو نابغه انجینیر هم و چې د لویو سړکونو، کلاګانو او جوماتونو نه علاوه په ۱۵۴۰م کې د خپلې مقبرې نقشه جوړه کړه. په اوبو کې جوړه دغه شانداره مقبره د هندوانو مندرونو او د لوديانو “پټهاني”جوړښت یوه بیلګه ده.
د مقبرې ودانۍ ۸ اړخیزه ( هشت پهلو) ده چې ورباندې ۲۲ میټر لوی ګومبد دی. د دې څلورو اړخونو ته په دوو طبقو ۱۶ وړې ګومبدې او پاسه پرې هندي ډول “چهتري” دي. په ګومبدونو یو وخت رنګین کاشي خښتې وې چې خال خال اوس هم ښکاري.
دننه د شیر شاه قبر د ګومبد مرکز نه لږ په ګس لاس جوړ او یوڅادر پرې غوړیدلی وي. د دې بل اړخ ته یو محراب د مکې لوري ته جوړ دی چې یو وخت پکې قیمتي کاڼي خښ وو. د لاجوردو پاتې شونې اوس هم ښکاري. د هند تر ټولو لوړه او بې جوړې دا مقبره په سرو تیږو او څلورو اړخونو ته پوڼۍ ښکته تالاو ته کوزېږي. دا اوبه نزدې له یو ویالې راتلې او خوسا اوبه په بله لاره وتلې. مقبرې د تلو لپاره په اوبو کې د تیږو یو وړوکی سړک دی چې له یو برنډې پېل کېږي.
د هند د قدیمه اثارو شعبې د شیرشاه سوری د مقبرې چاپېره ۱۰۰ میټر کې د کورونو په جوړولو بندیز لګولې دی. خو په تیرو څو کالو کې دلته یو مندر او د واده منډپ جوړ شول. په تالاو کې د اوبو لاره په بندیدو اوس دلته بویی وي. د دې نه علاوه د هندوانو د درګا مراسمو په وخت بوتان په هم دغه تالاو کې غورځوي. د شیر شاه سوري مقبره په ځایی خلکو کې “پانی والا روضه” او په لږه فاصله د ده د پلار حسن خان مقبره ” سوکها روضه” په نومونو مشهور دي.
د سوري دور یو مهندس الاول خان د شیرشاه له مړینې درې میاشتې وروسته په ۱۶ اګست ۱۵۴۵م کې دا مقبره مکمل کړه.
صفیه حلیم

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *