Category: لنډ معلومات

د نړۍ تر ټولو کوچنې – د بلوچستان جربوع

جربوع هغه واړه موږک وي چې په شگو کې موندل کېږي، د کنگرو په شان ښکاري او وړانديني پښې يې لنډې وي نو د په وروستيو دوو پښو ودرېږي. د د ې پوست نرم او د شگو د رنگ وي او د سوي په شان اوږده غوږونه لري. د بلوچستان لېشې جربوع په نړۍ کې […]

د کرسمس نمانځنې څنگه پېل شوې؟

په ټولې نړۍ کې مسيحيان د دسمبر په ۲۵ يا د جنوري په ۶ نېټه د حضرت عيسا علېه السلام د زيږېدو ورځ نمانځي چې په انگرېزي کې ورته کرسمس وايي. د ميلادي جنتري ( کلېنډر) د عيسا (ع) د ژوند نه پېل شو خو د هغه د زيږېدو ورځ او مياشت چا ته نه […]

د کربلا پېښه

په ۶۶۱ م کې د اسلام څلورم خليفه حضرت علي (رض) د کوفې، عراق په جومات کې شهيد کړې شو نو د شام (سوريا او لبنان) والي معاويه د مسلمانانو د مشرۍ دعوا وکړه. معاويه د عربو د ” اميه” قام يو تکړه کوماندان و چې په لومړي ځل د مسلمانانو لپاره بحري خواک جوړ […]

شطرنج

وايي چې شطرنج د باچاهانو لوبه ده. دا د دوو لوبغاړو تر منځ د دوي د دماغو او د سوچ يوه ازموينه وي. دا لوبه د کوشان واکمنو پر وخت په هند کې پېل شوه او د پوځ د څلورو برخو په حساب ” چتورنگه” ونومول شو. دا څلور برخې، پياده سپاره (اس) هاتي ( […]

اوولس که څوارلس

زمونږ د څلورم يا پينځم صنف د تاريخي معلوماتو يو سوال دا و چې محمود غزنوي په هند څو وارې حملې کړې وې. ټولو به په يوه مخ ” اوولس، اوولس” چيغې کړې. وروستو د تاريخ په مطالعه دا خبره جوته شوه چې په اصل کې هغه ” څوارلس” وارې د غزني نه هند ته […]

پښتانه يهودان نه دي

په اوولسمې ميلادي پېړۍ کې د هند د مغلو يو لودي سردار خان جهان په امر ليکل شوې تاريخ په لومړي ځل د پښتنو د يهودي کيدو خبره واچوله. دا معلومات ورپسې نورو هم کاپي کړل. ورو ورو پخپله پښتنو هم په دې باوروکړو چې دوي د ” بني اسرايل” هغه لسو ورکو قبيلو نه […]

د بېټ نيکه قبر

لسمې ميلادي پېړۍ نيماي ته رسيدلې وه او د کسې غر په لمنو کې پښتنو کوچيانو کېږدۍ ځاې ځاې ښکاري. دا غر د بلوچستان په شيراني ضلع کې دې. د قام يو مشر شېخ بېټني ( بيټ نيکه) د شپې په په غره کې گرځېدو او د خداې مناجات به يې ويئل. وايي چې بېټ […]

نسوار

د هند په لويه وچه کې د پښتنو د سپکولو يا په دوي د ملنډو لپاره نور قامونه د نسوار ذکر هم کوي، سره له دې چې دا د هند نه علاوه ايران، مرکزي ايشيا، روس، لاطيني امريکا، يورپ او عرب ملکونو کې اوس هم کارېږي او هر ځاې خپل نوم لري. په ۱۴۹۳ م […]

د شېر شاه ښار: حصار فېروزه

د ډېلي نه يو سل او شپيته کلوميټر لوېديځ او د پاکستان د “کسور” ښار نه شپېته کلوميټر ختيځ کې يوه مهمه چاوڼۍ فېروزپور نومېږي. تر څوارلسمې ميلادي پېړۍ دا سيمه يوه لويه دشته وه او تجارتي قافلو به ترينه ډډه کوله. د ډېلي باچا فېروز شاه تغلق په ۱۳۵۴ م کې دلته د يوې […]

اويستا

د هند د “وېدونو” په شان د اويستا مناجات هم “ارياي” خلکو ته منسوب دي چې شاو خوا درې زره کاله پخوا ويل شوي و. هغسې چې وېد د برهمني يا هندو دين بنسټ جوړو ، اويستا د زردشت يا د اور لمانځونکو لرغونې صحيفې دي. په دې کې لويه اسطوره ” اهورا مزدا” نومېږي […]