Category: لنډ معلومات

شطرنج

وايي چې شطرنج د باچاهانو لوبه ده. دا د دوو لوبغاړو تر منځ د دوي د دماغو او د سوچ يوه ازموينه وي. دا لوبه د کوشان واکمنو پر وخت په هند کې پېل شوه او د پوځ د څلورو برخو په حساب ” چتورنگه” ونومول شو. دا څلور برخې، پياده سپاره (اس) هاتي ( […]

اوولس که څوارلس

زمونږ د څلورم يا پينځم صنف د تاريخي معلوماتو يو سوال دا و چې محمود غزنوي په هند څو وارې حملې کړې وې. ټولو به په يوه مخ ” اوولس، اوولس” چيغې کړې. وروستو د تاريخ په مطالعه دا خبره جوته شوه چې په اصل کې هغه ” څوارلس” وارې د غزني نه هند ته […]

پښتانه يهودان نه دي

په اوولسمې ميلادي پېړۍ کې د هند د مغلو يو لودي سردار خان جهان په امر ليکل شوې تاريخ په لومړي ځل د پښتنو د يهودي کيدو خبره واچوله. دا معلومات ورپسې نورو هم کاپي کړل. ورو ورو پخپله پښتنو هم په دې باوروکړو چې دوي د ” بني اسرايل” هغه لسو ورکو قبيلو نه […]

د بېټ نيکه قبر

لسمې ميلادي پېړۍ نيماي ته رسيدلې وه او د کسې غر په لمنو کې پښتنو کوچيانو کېږدۍ ځاې ځاې ښکاري. دا غر د بلوچستان په شيراني ضلع کې دې. د قام يو مشر شېخ بېټني ( بيټ نيکه) د شپې په په غره کې گرځېدو او د خداې مناجات به يې ويئل. وايي چې بېټ […]

نسوار

د هند په لويه وچه کې د پښتنو د سپکولو يا په دوي د ملنډو لپاره نور قامونه د نسوار ذکر هم کوي، سره له دې چې دا د هند نه علاوه ايران، مرکزي ايشيا، روس، لاطيني امريکا، يورپ او عرب ملکونو کې اوس هم کارېږي او هر ځاې خپل نوم لري. په ۱۴۹۳ م […]

د شېر شاه ښار: حصار فېروزه

د ډېلي نه يو سل او شپيته کلوميټر لوېديځ او د پاکستان د “کسور” ښار نه شپېته کلوميټر ختيځ کې يوه مهمه چاوڼۍ فېروزپور نومېږي. تر څوارلسمې ميلادي پېړۍ دا سيمه يوه لويه دشته وه او تجارتي قافلو به ترينه ډډه کوله. د ډېلي باچا فېروز شاه تغلق په ۱۳۵۴ م کې دلته د يوې […]

اويستا

د هند د “وېدونو” په شان د اويستا مناجات هم “ارياي” خلکو ته منسوب دي چې شاو خوا درې زره کاله پخوا ويل شوي و. هغسې چې وېد د برهمني يا هندو دين بنسټ جوړو ، اويستا د زردشت يا د اور لمانځونکو لرغونې صحيفې دي. په دې کې لويه اسطوره ” اهورا مزدا” نومېږي […]

هند، هندو، هندوستان

د “هند” تورې نه د سانسکرت ژبې دې، د هند په يو ژبې کې هم نه موندل کېږي، د اريايانو په وېدي سندرو کې نشته او نه يې څوک په اويستا کې پيدا کولې شي. دا تورې د “هندودين” سره هم څه تړاو نه لري. په وېدونو کې اباسين ” سندهوس” نوميدو او د اويستا […]

د کابل اورگاډې

په ۱۹۱۹ م کې د امان الله خان د باچا کېدو سره د افغانستان د ماډرن کولو پروسه پېل شوه. په دې کې د اور گاډي جوړول هم و. په ۱۵ دسمبر ۱۹۲۲ م د کابل نه تر دارالامان پورې شپږ ميله د وړوکي بر پاټلۍ جوړه کړې شوه. په دې کې هغه مواد وړل […]

د دريو زمانو انسان

د نړۍ په دې کره کې زمونږ د ژوند څومره موده وشوه؟ د دې پوښتنې ځواب په هر دور کې د هغو توکو نه معلوم کړې شو چې د نړۍ په يو او بل گوټ کې رابرسېره شول. تر اوسه دا څرگنده شوې ده چې انسانانو ډېره موده د ژوندي پاتې کېدو لپاره په غارونو […]