Category: قلم

دا ويبپاڼه د معلوماتو لپاره ده. د تاريخ ځينې حقايق د بيلا بيلو کتابونو او سرچينو نه اخستل شوي دي. ممکن يوه تيروتنه پکې وي. که داسې وي راته په گوته کولې شئ. مننه

زما ژوند او ژوندون (۲)

عبد الصمد خان اڅکزي په تنکي عمر کې ولیدل چې د کلي په سلو کې ۱۰ ځوانان د اپیم تریاک او په چرسو روږدي وو. یو وخت يې ماما بنګې جوړې کړې او ده هم ترې خوند واخیستو. وایی چې په بله ورځ هم هوش کې نه وم او د انګریزي استاد څخه پټ شوم. […]

زما ژوند او ژوندون

د پښتنو د مشرعبد الصمد خان اڅکزي ژوند لیک دی د سیاسي مشر نه علاوه یو ژورنالیسټ په توګه را پېژني. دا لیکنه په ۱۹۵۹م جولای کې د ملتان په جیل کې يې پېل کړه او د جنوبي پښتونخوا په لهجه ځینې پخواني توري په هم هغه املا خوندي شوي دي. دا ممکن ځینو لپاره […]

د یو طالب داستان

د جان محمد بټ د انګریزۍ ژبې کتاب دویم سرخط، “د یو پښتون انګریز ژوند او وختونه” دی. په ۱۹۷۰ م کې د لویدیځ د “هیپي” کلچراستاځی جان بټ خپل داستان له هغه وخت پېل کوي چې دی د نورو تنکي ځوانانو سره د “کریټ” (یونان) په غارونو کې خوشاله وي. بیا د ځان په […]

برکي ژبه

د ډېره اسمعيل خان په لوېديځ کې د ګومل درې یوه لار “سنگ سرخ” په وچ موسم کې به د پاونده قافلو لپاره ښه وه. خو د باران په ورځو کې به هلته هرځای خوړ را وختلو. قافلې به کله یو او کله بل غر ته اوړيدل چې اوښان او خلک به پکې مړه شول. […]

زبان افغانی

د ۱۹ پېړۍ په سر کې د کلکتې نه اروپایی پادریان د هند هرګوټ ته د تبلیغ لپاره ورتلل. په ۱۸۱۸م کې د انجیل څو پاڼې په “افغاني ژبه”(پښتو) هم وژباړل شوې. د مبلغینو نه علاوه برطانوي پوځ افسرانو ته هدایت وشو چې پښتو زده کړي. په ۱۸۳۴م کې د انجینیرانو دستې میجر رابرټ لیچ […]

کاتب او چاپ

د ۱۹۸۰م په برطانیې کې ځینو شته منو لیکوالانو په وړوکي کمپیوټر لیکنې کولې. په دې کې یواځې انګریزي او هغه لاطیني ژبې وې چې د ګس لاس نه ښی ته او توري يې بیل بیل لیکل کیدای. هغه وخت ما به سوچ کاو چې زمونږ ژبه به کله په کمپیوټر کې لیکل کېږي. د […]

د سلطان روزنامچه

د برطانوي میوزیم د خطي مسودو په ګیلري کې د انډونیزیا د یو جزیرې ” بون” سلطان احمد الصالح شمس الدین د لاس لیکل شوی روزنامچی ( ډایري) هم پرتې دي. دی د ۱۷۷۵ م نه تر ۱۸۱۲ ژوندی او تر ۱۷۹۵م يې حکومت کوو. د بون او د دې شا و خوا جزیرو ژبه […]

د کتابونو هدیره

ما په ۱۸ پېړۍ فارسی کې په لاس لیکلې یوه مسوده “خواص حزب البحر” لټوله چې محمد ثناءالله پانی پتي په ډیلي کې کښلې وه. دا د ” د مغرب (شمالي افریقه) یو صوفي ابوالحسن شاهدلي” په ۱۳ پېړۍ کې ” د وظیفو (دعاګانو) پټ مطلب (مانا) تشریح او تبصره وه. زه خبر وم چې […]

د کوچیانو کرېز

د ۱۹ میلادي پېړۍ په نیمایی کې شاه شجاع د انګریز په ملاتړ د کابل پر تخت بیا کیناستو. د برطانیې پوځي او ملکي استاځي به د خیبر، بولان او د ټوچي په درو کابل ته ورتلل. الیګزاندړ برنز هم دغسې په یو سفر ډېره اسماعيل خان کې د کوچيانو ننداره وکړه او د دوی […]

د آنند رام مخلص تاریخ

په ۱۹ پېړۍ کې انګریزانو د هند نه لوی شمیر کتابونه برطانیې ته یوړل. په تیرو ۲۰۰ کالو کې دغه په لاس لیکل شوي اسناد، انځورونه او لیکونه د ګوتو په شمېرڅو څېړونکو لیدلي او ګټه يې ترې اخستې وه. اوس په برټش لایبرېري کې پروت “ډېلي پرشین کلکشن” د ډیجیټل کیدو نه وروسته د […]