Category: چاپېريال او روغتيا

د چرګ بڼکې

چرګ به لا نه و حلال چې ماشومان به د هغې نندارې له راټول شول. نيم حلال شوی چرګ او ماشومان به په ټوپونو و او چې د چرګ ساه به ووتله نو دوی بيا پخپلو لوبو اخته شول. جينکو ته به يې وويل چې د تود چرګ نه بڼکې وباسئ. مونږ په يوې دايرې […]

د ريوړۍ کرپ

ما ته به مور يوه آنه هره ورځ راکوله چې په نيمه چوټۍ کې پرې څه وخورم. هغه وخت به د سکول نه بهر بې شمېره هټۍ وال ولاړ وو. د دوی چغې به د ماشومانو په شور کې ورکې شوې. “ماما، د يوې پېسې چڼې، بابا ګنډېرۍ، کاکا يو پلېټ چهولې (مالګين نخود) ماقوتي، […]

د زعفرانو افسانه

د زعفرانو په اړه په تاريخ کې دومره تبليغ شوی دی چې ښايي د دې نه ښه شی به بل نه وي. په اوولسمې ميلادي پېړۍ کې مغل باچا جهانګير خبر شو چې که څوک ډېر زعفران وخوري نو هغه په خندا خندا مړ شي. د ده په امر يو زنداني ته يې پاو زعفران […]

باختري اوښ

يو خو اوښ وي او بل هغه اوښ وي چې دوه کوهان (ملاوې) لري او په نړۍ کې د باختري اوښ په نوم پيژندل کېږي. د حيواناتو (زووالوجي) د علم له مخې دواړه د يو اوښ له نسله دي، خو دوو بېلا بېلو زامنو نه پېدا شوي دي. شا و خوا ۳۰ ميلينونه کاله کېږي […]

د پلاسټکو کڅوړه

کله چې د پلاسټکو کڅوړې نه وې نو انسان څنګه ژوند کوو؟ زما د نسل خلکو هغه زمانه کې ژوند کړی دی چې پلاسټک نه به يواځې د لوبو شيان جوړېدل. اوړه او وريژې به د سڼ په بوجيو کې بند وو چې وروسته به يې په کې زاړه لوښي لرګي بندول. چيني به د […]

ګاڼۍ او ګوړه

ګوړه په سانسکرت کې خواږه غونډاري ته وایي. همدغه توري د هند په لويه وچه کې نورو ژبو ته کډه وکړه چې ګړ، ګوړ،جګري او ګجک شو. تر اوسه معلومه نه ده چې انسان کله د ګنو نه اوبه وزبېښلې او ګوړه يې جوړه کړه. خو دا کار د افريقا او د اسيا په لویوچو […]

ګوربت

د ښکاري مارغانو تر اوسه پورې لس کورنۍ پېژندل شوي دي. په دوی کې باز او ټپوس (ګنجۍ) هم شامل دي او تر ټولو لوی جسامت لرونکی ګوربت دی. د ګوربت په څټ ويښته وي نو ځکه باز سره ورته دی، ولې ځينې خويونه يې د ټپوس وي ځکه مرداره يا خوسا غوښه خوري. په […]

په لاس خوړل

په ماشومتوب کې مونږ ته په قاشوغې د خواړو اجازه نه وه. وريژې، ډوډۍ او هم دغسې ګرم خواړه به مو په لاس خوړل او سبب يې دا و چې ډېره سره نمړۍ خلې ته نه کړو. يو وخت په غربي ټولنه کې به يې ويل چې په لاس خوړل ګنده کار دی ځکه څوک […]

اوبښته

په جنوبي پښتونخوا کې اوس هم د ځينو سپين سرو ميرمنو نوم اوبښته وي. په اولسي ژبه کې وايي، “تر اوبښته لوړه نشته.” اوبښته ونه ده چې په انګرېزي کې جونيپرنومېږي. يو وخت د کوټې شا و خوا غرونو او په زيارت کې د اوبښتې ځنګلونه وو. د دې ونو پاڼې لکه د سيخونو وي […]

مالگه

يوې ميرمنې راته وويل چې دا کله حلوه يا شيربرنج کې هم يوه چونډۍ مالگه پکی ارو مرو غورځوي. راته يې وويل، ” دا د ثواب لپاره وي” مالگه د دوو منرالونو، سوډيم او کلورايډ نه جوړ وي چې يو برابر مقدار کی وي. د دی يو کمال دا دی چې دا د توکو د […]