Production steps of licorice, roots, pure blocks and candy on wooden table
په اردو (هندي) کې ملټهي، فارسي کې “شیرین بویه” او په انګریزي کې “لیکرش” هغه خوږ لرګی وي چې په حکیمي داروګانو کې کارېږي. په پښتو کې د دې نور نومونه، غوژکۍ، خوږکی او خوږولی دي.
شا و خوا ۵۰۰۰ کاله پخوا انسان د وحشي بوټو په لټون کې د یو بوټي جرړه پیدا کړه چې خوند يې خوږ و. په طبي ساینس کې دا بوټی، “ګلیسیرایزه ګلابره” نومېږي. یو وخت دا د ټوخي د ارامولو لپاره خلکو ژوول او په یوناني او چینای طبابت کې دا د ستونې درد او ټوخي علاج شو. په شمالي افریقه، میډیټرنیا، عرب او ایشیایی ملکونو کې هم دا د ټوخي نه علاوه، د معدې سوزش او د خیټې زخم لپاره يې کارول. د خناق، بلغمي ټوخي او د غاړې د پاړسوب دارو ترې جوړیدل. د غاښ انفکشن او د دې ملهم به د پوټکي د ځینو ناروغیو لپاره کاروي. د یونان، مصر او روم کې دا به يې د غنمو او نورې غلې سره ګډ د حلوا په شان پخول او د ډوډۍ نه وروسته د هضم لپاره به يې خوړل. په شلمې پېړۍ کې د لیکرش په نامه ځینې رنګا رنګ خواږه په اصل کې ملټهي نه لري بلکه د خواږو ویلنو (کاږه) پکې ورګډ وي. د دې ټولو صفتونو سره هم خوږه ولی هر څوک نشي خوړی.
هغه خلک چې د وینې لوړ فشار لري او د زړه مریضانو ته د خوږې ولې خوړل منع دي ځکه دا لوړ فشار سبب کېږي.
صفیه حلیم