Category: شخصیت

غان او اوښان

په ۱۸۶۰ م کې درې افغانان د ۲۴ اوښانو سره د ملبورن په بندر د يوې بېړۍ نه راښکته شول او د پارليمان د ودانۍ د اسونو طوېلې ته يې بوتلل. د اسټرېليا خلکو په ژوند کې چرې اوښ نه و ليدلې او په جوپو کې د دې عجيبه ځناور او د هغو دريو ساتونکو […]

د يوسف خان نه تر دليپ کمار

د ۱۹۲۲ م د دسمبر په ۱۱ نېټه د پېښور په کيسه خانۍ کې د خداداد محلت د مېوو يو تاجر سرور خان پينځم ماشوم وزيږېدو چې يوسف خان ونومول شو. د سرور خان مشره لور سکينه، مشر زوی نور محمد، ورپسې ايوب او بيا يوه لور شوې وه چې ماشومه مړه وه. د سرور […]

شاه ولي الله

د اتلسمې ميلادي پېړۍ په نيماي کې د هند نه پرله پسې څو ليکونه کندهار ته ورسيدل چې احمد شاه ابدالي ته مخاطب وو. يو ليک پکې د ډېلي شاه ولي الله له خوا و چې يوه جمله يې داسې وه چې که تا د هندوستان مسلمانان د کفر نه و نه ژغورل نو دلته […]

د سيک مذهب لومړې گورو – بابا نانک

د نړۍ سيکان هر کال د نومبر په نيمايي کې د خپل سپېڅلي مشر ” بابا نانک” د زيږېدو ورځ نمانځي. د لاهور په “ننکانه” کې د دريو ورځو په دې مراسمو کې په زرگونو سيکان گډون کوي. په شپاړسمې ميلادي پېړۍ کې ډېرو مسلمانانو لپاره هم نانک د يو دروېش او د صوفي حېثيت […]

خوشال خان خټک

په ۱۹۴۸ م کې ” د کابل ټولنې” له خوا يو سنگتراش او يو انجينير محمد حسن پېښور ته ورواستول شول. هلته دوي د پښتو د دوو نامتو شاعرانو عبد الرحمان او د خوشال خان خټک د مقبرو ډيزاين او دبر ليکونه جوړ کړل. دا ليکونه په ۱۹۴۹ م کې افغان کونسلېټ ته يې وسپارل. […]

اسکندر

د نړۍ په تاريخ کې د اسکندر نوم د ميړانې، د يو غښتلي جنگي او سياسي مشر او د اتلوالي سره تړلې دی. تر اوسه په سوونو مستند تاريخونه د ده د ژوند او کارنامو په اړه بازار ته راوتلي دي. ځينو ليکوالانواسکندر يو نابغه انسان گڼلو چې نيمه نړۍ يې ونيوله او د ده […]

بي بي مبارکه

په ۱۵۱۸ م د اوړي په وتلو د کابل واکمن ظهير الدين بابر د باجوړ له غرونو واوړېدو او د سيمې هرځواک چې ورسره جنگ کوو، په ډېر وحشت یې ووژل. بيا د مړو سرونه کابل، بدخشان کندوز او بلخ ته ورواستول چې د خپل بري ډنډوره وغږوي. د شرابو او د اپيمو په نشه […]

لومړې اريايي باچا

د هند په شمالي ولايت بهار د مگهد سلطنت د نندا نومې ټبر په لاس کی و او د باچا يوه ښځه د هندوانو د ټيټې طبقې نه وه. د هغې ښځې په ضد په شاهي ماڼۍ کې سازشونه کيدل او کله چې دا حامله شوه نوپه دې ويره چې څوک ورته تاوان وونه رسوي، […]

رنجيت سنگه

په نولسمې پيړۍ کې د پنجاب دسلطنت جوړونکې رنجيت سنگه د هرمذهب پنجايبان خپل راجه گڼي. دې په ۱۳ نومبر ۱۷۸۰ م کې دې د لويديځ پنجاب د گوجرانواله په ښار کې زيږيدلې، په ماشومتوب د چيچک (حکې ننکۍ) زپلې و او کيڼه سترگه يې نه وه. د لسو کالو په عمر کې يې پلارمړشو […]

د مسيتو ملا پووند

د نولسمې ميلادي پيړۍ په پاې کې انگريزانو د پښتونخوا په قبايلي سيمې کې پخپلو چاونيو جوړولو لاس پورې کړې و. هم هغه وخت په مسيتو(محسودو) کې يو ملا ددوي په مخالفت کې مټې راونغښتې. د ده نوم محي الدين او په اليزو قام کې د شابي خيلود ټبرنه و. د پښتنود نوروملايانو په څيرديني […]